Jaarplan
Midwaste
2022

Bron- en nascheiding

Samen met leden en producentenverantwoordelijkheidsorganisaties zijn we landelijk bezig met onderzoek naar verschillende systemen, zoals bron- en na-scheiding, maar mogelijk ook andere alternatieven. Op regionaal vlak speelt Midwaste een adviserende rol in het werkelijk opzetten van na-scheidingssystemen.

Voor huishoudelijk restafval gaan we onderzoek doen met betrekking tot bron- en nascheiding van onder andere GFT, luiers en PBD. Om een helder vertrekpunt te hebben, starten we een nulmeting en geven we inzicht in de potentie van huishoudelijk restafval.

In 2022 wil Midwaste verder onderzoeken hoeveel volume de individuele gemeenten beschikbaar zouden kunnen maken voor nieuwe na-scheidingsinitiatieven. Door het vormen van een gemeentelijk collectief zouden we over voldoende kritieke massa kunnen beschikken om per gemeente het optimale resultaat te kunnen behalen door bron en na-scheiding te combineren ten behoeve van de VANGdoelstellingen.

Textiel

• In 2022 zullen er weer extra stappen worden gezet om de marktpositie in Nederland te verstevigen door het volume te vergroten.
• Midwaste wil in 2022 focussen op het verbeteren van de kwaliteit van ingezameld textiel en het onderzoeken van de invloed van inzamelsystemen.

Overige projecten

• In Q1 2022 zal er bij de verschillende Midwaste leden een inventarisatie plaatsvinden naar de behoefte aan luierrecycling.
• In 2022 zal er samen met de leden gekeken worden op welke manier we de logistiek van matrassen kunnen optimaliseren.
• In Q1 2022 zal het welvaartschroot opnieuw meervoudig onderhands aan de markt worden aangeboden.
• Met een aantal leden zal gekeken worden op welke manier we de vervuiling in welvaartschroot omlaag kunnen brengen.

Prominentere rol

Producentenverantwoordelijk krijgt een steeds prominentere rol binnen onze branche. In het geval van producentenverantwoordelijkheid zijn producenten (financieel) verantwoordelijk voor de producten die zij op de markt brengen in de afvalfase. Bestaande producentenverantwoordelijkheidsstromen zijn PBD en AEEA.

Producenten verenigen zich en richten producentenverantwoordelijkheidsorganisaties op, zoals Afvalfonds Verpakkingen dat doet voor PBD, hout, papier, glas en metalen en Stichting OPEN dat doet voor AEEA. Deze organisaties zijn verantwoordelijk voor het realiseren van de Europese doelstellingen op deze stromen.

Op onze weg naar een circulair Nederland willen wij deze activiteiten verder naar ons toetrekken om met onze kennis en kunde de grondstofketens verder te sluiten en het huishoudelijk restafval verder te reduceren.

Nieuwe stromen

Ook voor matrassen, textiel, luiers en meubels zal er in de nabije toekomst producentenverantwoordelijkheid worden ingevoerd. Midwaste wil zich positioneren als een essentiële en onmisbare schakel tussen de publieke achterban en de producenten.

De belangrijkste doelstelling blijft het behartigen van de publieke financiële en milieutechnische belangen van onze leden. In 2022 wil Midwaste de eerste stappen zetten om een actieve rol te spelen in het mede opzetten en implementeren van regiesystemen voor nieuwe producentenverantwoordelijkheidsstromen. Midwaste gaat actief de samenwerking met producenten en andere spelers (HVC, Combinatie Oost) opzoeken, om gezamenlijk nieuwe regiemodellen – voortkomend uit producentenverantwoordelijkheidsstromen – te initiëren.

Big data: Transparantie in de keten

Big data staat hoog op de agenda voor 2022. Midwaste wil haar leden extra kunnen adviseren over grondstofstromen, sorteerprestaties en werkelijk hergebruikpercentages, en laten zien wat het resultaat is op milieuwinst, ketentransparantie en kwaliteitswinst van ingezamelde grondstoffen.

In 2021 is bij een groot deel van onze leden VANGmonitor geïmplementeerd. Daarnaast is Midwaste gestart om meerdere grondstofketens in VANGtool te registreren. Dit heeft bijgedragen aan besparingen in het logistieke proces. In 2022 neemt Midwaste haar leden verder mee om meer transparantie in de keten te realiseren.

Data input – het inlezen van de data, compleet, correct en snel

In 2021 zijn de volgende stappen gezet om volledige, complete en foutloze data snel in VANGtool te zetten:

• Vele leveranciers (ketenschakels) lezen volledige en foutloze data in voor de 10de werkdag van de nieuwe maand.
• Midwaste heeft een business intelligence medewerker en een medewerker bedrijfsbureau aangetrokken die zich bezighouden met het intern op orde maken en tijdig inlezen van aangeleverde data van al onze leveranciers.
• De koppeling LZP (Logistiek Zonder Papier) is geïmplementeerd. Deze koppeling is geschikt om real-time data (zonder menselijke input) in VANGtool te zetten.
• Op dit moment wordt er nog geen real-time data aangeleverd. Wel loopt er een pilot bij twee partijen om real time-data aan te gaan leveren. De data wordt nagenoeg structureel maandelijks ingelezen en vele partijen doen dit inmiddels wekelijks.

Analyseren van milieuwinst, ketentransparantie en kwaliteit

Voor meerdere grondstofstromen geldt dat de ingezamelde kwaliteit al enkele jaren achteruitloopt. Om oorzaken en oplossingen in kaart te brengen, zijn analyses van alle grondstofstromen nodig.

In 2021 zijn de ingezamelde hoeveelheden PBD en de bijbehorende afkeurpercentages per gemeente geanalyseerd. Daarnaast is er een start gemaakt om elk inzamelsysteem apart te registeren en te accepteren op basis van de geldende acceptatie protocollen. Hierdoor is er steeds meer inzicht in het effect van de inzamel- en sorteertechnieken op de afkeurpercentages.

Een doelstelling voor 2022 is om, naast PBD, voor minimaal één andere grondstofstroom de kwaliteit in kaart te brengen en waar mogelijk te koppelen aan de inzamelsystematiek. Hierdoor zijn we, samen met de gemeenten, steeds beter in staat om de milieuwinst en ketentransparantie te visualiseren en mogelijke beleidswijzigingen door te voeren.

Rapporteren aan de leden

Om leden beter te kunnen adviseren over de stromen, het werkelijk hergebruik, de CO2 footprint en het sorteergebruik, zal in 2022 VANGtool 2.0 worden gelanceerd. Op dit moment wordt onderzocht of dit ook in VANGmonitor uitgebreid kan worden. Voor VANGtool 2.0 wordt een kwaliteitspagina ontwikkeld die inzichtelijk maakt wat er is ingezameld en wat er is afgekeurd. Ook worden de verdeling van de stromen en de belangrijkste stoorstoffen per lid en/of gemeente in kaart gebracht. Om de rapportages bij te houden en de implementatie op het gebied van kwaliteit te waarborgen, is hier een Projectmanager Kwaliteit voor aangenomen.

Implementatie en motivatie

Het succes van het big data project is mede-afhankelijk van de input van data door leden en verwerkers. Inmiddels zijn ongeveer 100 verschillende ketenschakels gewend aan onze registratiemethodiek. In 2022 wil Midwaste de directie en medewerkers van meer leden en verwerkers trainen en motiveren om bij te dragen aan meer transparantie in de grondstofketen en uiteindelijk aan meer kwaliteits- en milieuwinst.

Ook zal er een gebruikersgroep worden opgericht van verschillende lagen, waarin inzamelaars, verwerkers en andere betrokkenen feedback, suggesties en ervaringen kunnen delen. Met deze input kunnen de benodigde aanpassingen in VANGtool sneller gemaakt worden.

Maatschappelijk verantwoord inkopen

Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) is een belangrijk onderdeel voor Midwaste leden. Dit houdt in dat er niet alleen rekening gehouden wordt met prijs, maar ook wat de effecten op het milieu en mogelijk sociale aspecten zijn. Dankzij maatschappelijk verantwoord inkopen kunnen leden aan hun verplichtingen voldoen en geven ze direct het goede voorbeeld.

Dit vraagt om een duidelijke visie en een consistent beleid van Midwaste en haar leden. Alleen als elk lid dit specifiek onderschrijft kan Midwaste met inkoop als effectief instrument impact maken.

Voorafgaand aan ieder inkooptraject wordt in een brede sessie overlegd hoe maatschappelijk verantwoord ondernemen (mede in het licht van de producentenverantwoordelijkheid) zal worden meegenomen om een significante impact te maken. Hierbij zijn het bestuur, de (lijn)afdeling en afdeling inkoop van de deelnemende leden aanwezig, als mede de innovatiemanager en afdeling inkoop van Midwaste.

Inkoop en milieu

Samen met onze leden streven we naar een duurzame samenleving en circulaire economie. Om die reden willen de leden de markt voor duurzame producten een stevige impuls geven. Ook hierin is consistent beleid vanuit Midwaste zeer belangrijk.

Zo past Midwaste verschillende milieucriteria toe op inkoop. Producten moeten energiezuinig zijn en in een zo hoog mogelijke mate van gerecyclede materialen gemaakt zijn. Er wordt een selectie gemaakt van meerdere leveranciers die aan verschillende criteria moeten of kunnen voldoen om een opdracht te krijgen.

In sommige gevallen gaat het om minimumeisen, maar in andere gevallen zijn het wensen, ofwel gunningscriteria. Wanneer het om minimumeisen gaat, moet een leverancier aan alle eisen voldoen om in aanmerking te komen voor een opdracht. Als het slechts wensen zijn, kan een leverancier dit als aangelegenheid zien om meer kans te maken de opdracht te krijgen door aan de wensen te voldoen.

Inkoop en de internationale arbeidsomstandigheden

In verschillende landen kan er helaas nog sprake zijn van dwangarbeid, slavernij, kinderarbeid, hongerlonen en discriminatie. Omdat de productie van goederen (van grondstof tot eindproduct) vaak internationaal is, kunnen deze misstanden ook voorkomen bij producten op de Nederlandse markt. De leden van Midwaste eisen daarom dat leveranciers, indien van toepassing, zich inzetten voor betere internationale arbeidsvoorwaarden.

Inkoop en de Nederlandse arbeidsmarkt

Midwaste en haar leden vinden het belangrijk dat iedereen die dat kan, participeert in de samenleving en een actieve bijdrage levert aan zijn of haar eigen leven en omgeving. Door Social Return on investment als voorwaarde op te nemen in sommige aanbestedingen, willen onze leden ervoor zorgen dat mensen met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt meer uitzicht krijgen op werk en inkomen.

Inkoop en innovatie

Naast inkoop is innovatie ook een van de pijlers in onze strategie. Om publieke taken goedkoper, duurzamer, sneller, betrouwbaarder en veiliger uit te kunnen voeren, vragen onze leden en de markt bij aanbestedingen in sommige gevallen naar innovatieve oplossingen. Er wordt in de opdrachtbeschrijving van een aanbesteding daarom ook meer ruimte gegeven om innovatieve oplossingen toe te lichten.

Samenwerking

Om samen meer impact te kunnen maken, zal Midwaste ook in 2022 actief de samenwerking blijven opzoeken met universiteiten en instituten. Hierbij wordt er wel gekeken of de invulling van de samenwerkingen binnen het ketenmodel passen, en in het bijzonder van toegevoegde waarde zijn voor de afvalstromen textiel, luiers en matrassen.

We zien wat voor impact producentenverantwoordelijkheid gaat hebben op de afvalindustrie en op de leden van Midwaste. Door middel van samenwerkingen met onder andere Omrin, HVC en Combinatie Oost, wil Midwaste als operationeel blok de belangen van haar leden verdedigen.

Positionering

In de afvalbranche is Midwaste een bekende partij. Door gerichte en frequente communicatie wil Midwaste in 2022 met een consistente, heldere en krachtige identiteit, die past bij onze ondersteunende kernwaarden, laten zien wie wij zijn en wat wij doen.

Met het oog op de groeiende impact van producentenverantwoordelijkheid willen wij in 2022 stappen zetten om zichtbaarder te worden voor producentenorganisaties. Midwaste wil zich positioneren als een essentiële en onmisbare schakel tussen de publieke achterban en producenten.

Lobby

Om Midwaste op de kaart te zetten als dé samenwerkingspartner voor publieke partijen en producentenverenigingen, en om beschikking te krijgen over directe informatie over producentenverantwoordelijkheid op Europees en landelijk niveau, onderzoekt Midwaste de mogelijkheden om te werken met lobbyisten(kantoren) richting bijvoorbeeld de Europese Unie, de Nederlandse politiek en producenten/importeurs.

Ook op regionaal niveau zal Midwaste meer investeren in netwerk en lobby, om meer samen te kunnen werken met gemeenten en zo beschikking te krijgen over informatie en materialen voor grootschalig onderzoek. Midwaste zal samen met I&M, VNG en het bedrijfsleven de publieke belangen blijven behartigen.

Omliggende gemeenten van onze leden zullen wij blijven betrekken door middel van regiobijeenkomsten. Om extra aandacht te besteden aan de relaties met onze leden en gemeenten zijn enkele rollen intern aangepast.

Tabel 1: vergelijking begroting 2022 met begroting en prognose 2021

Toelichting

In de begroting 2022 is rekening gehouden met de doelstellingen, zoals deze in het strategisch plan zijn geformuleerd. Hiervoor zijn middelen gecreëerd in de vorm van de gewenste medewerkers, als ook in projectbudgetten.

RKN heeft een eigen jaarplan en begroting voor 2022 opgesteld. Met RKN is een SLA overeengekomen ten behoeve van de dienstverlening van Midwaste. De vergoeding is vast en bedraagt € 1.722.000. Voor dit bedrag levert Midwaste 14,1 FTE en diverse faciliteiten, waaronder huisvesting, ICT etc. Binnen Midwaste ontstaat een resultaat op deze activiteit, omdat deze om fiscale redenen op commerciële basis dient plaats te vinden. Naar verwachting zal het resultaat op deze SLA circa € 160.000 bedragen. Daarom wordt rekening gehouden met een aan belasting te betalen bedrag van € 26.000. De begroting van RKN dient nog definitief vastgesteld te worden door RKN en Nedvang, naar verwachting zal de vaststelling eind november plaatsvinden.

Als gevolg van de negatieve renteontwikkelingen berekent ING vanaf 2020 rente over positieve banksaldo’s. Midwaste zal hier in haar treasury-beleid rekening mee houden, maar houdt voorzichtigheidshalve wel rekening met te betalen rente over positieve liquide middelen. Het liquiditeitsniveau van Midwaste zal in 2022 gemiddeld op een vergelijkbaar niveau liggen als in 2020. Hierdoor zullen de rentelasten naar verwachting vergelijkbaar zijn met die van 2021.

Resultaat

In de begroting van 2022 ontstaat, na rentekosten en belasting op het resultaat van de SLA met RKN, een resultaat van nihil.

Omzet

De omzet van Midwaste bestaat uit vier onderdelen:

1. Grondstoffen heeft een omzet die sterk afhankelijk is van het aantal aangeleverde tonnen afvalstromen en de hoogte van de marktprijzen/het coöperatief tarief. In 2021 zijn de opbrengsten voor de grondstoffen sterk toegenomen. De bruto omzet 2022 is afhankelijk van het tonnage en de marktprijzen en zal naar verwachting circa € 40 miljoen bedragen, hier tegenover staat een vergelijkbaar bedrag aan inkoopkosten. Per saldo resteert geen resultaat op deze activiteit.
2. De totale omzet van RKN in 2021 zal circa € 70 miljoen bedragen, gebaseerd op 195 kton kunststof verpakkingsmateriaal. In totaal leveren RKN-gemeenten naar verwachting 260 kton geaccepteerd kunststof verpakkingsmateriaal aan, waarvan 65 kton via Nedvang-contracten verloopt zodat netto 195 kton via de administratie van RKN verloopt. Deze kosten worden vergoed door Nedvang. De omzet wordt gerealiseerd in RKN. Midwaste en RKN hebben een SLA afgesloten, waarin Midwaste personeel en facilitaire diensten levert voor een bedrag van € 1.722.000. Het jaarplan (incl. begroting) van RKN dient nog wel formeel vastgesteld te worden, naar verwachting zal dit eind november plaatsvinden.
3. In 2021 zijn zowel bij de operationele activiteiten als in de systematiek van de financiële vergoedingen beperkte aanpassingen doorgevoerd. Daarnaast zullen nieuwe afspraken met de Stichting OPEN in 2022 worden gemaakt over de samenwerking die mogelijk gevolgen hebben voor de activiteiten van Midwaste en dus over de vergoedingen. In de begroting is rekening gehouden met een omzet van circa € 6 miljoen die een op een wordt uitbetaald aan de leden. Midwaste ontvangt een vaste vergoeding van Wecycle voor de dienstverlening van Midwaste ad € 150.000.
4. De omzet die voortvloeit uit de inkoopactiviteiten en andere projecten is nihil, omdat de contracten direct door de leden worden afgesloten en wij als facilitator en organisator optreden. Alle voordelen van bemiddeling op inkoop vallen direct bij de leden.

De dekking van de organisatiekosten vindt, naast de vergoedingen van RKN en Wecycle, plaats door de vaste en variabele fee van de leden. Deze ligt in de lijn met de fee zoals in voorgaande jaren is gehanteerd, echter is deze door de toetreding van Cyclus licht toegenomen en bedraagt € 1.021.000.

Figuur 1: herkomst netto-omzet 2022

In 2022 streeft Midwaste ernaar om het verdienmodel verder te verfijnen, zodat er meer producentenorganisaties en publieke partijen en partners een bijdrage gaan leveren. In de begroting is hier nog geen rekening mee gehouden. Enerzijds om de afhankelijkheid van Nedvang te verminderen en anderzijds om meer budget te creëren voor uitvoering van de strategie ten behoeve van de leden.

Kosten

De lonen en salarissen zijn gebaseerd op 22,4 FTE (2021: 19,1 FTE). Bij Midwaste zijn er vacatures voor een junior-inkoper en een managementassistent (deels voor RKN). Daarnaast zijn er bij RKN vacatures voor een controller, administratief medewerker, junior-inkoper, trader en een operationeel manager. Een deel van deze functies is in 2021 met externen ingevuld. De begrootte loonkosten bedragen € 2.015.000. Voor de regieorganisatie RKN is rekening gehouden met een inzet van 14,1 FTE.

Afschrijvingskosten zijn vergelijkbaar met de kosten in 2021 (€ 30.000) en bestaan uit afschrijvingen inzake huurdersinvesteringen, inventaris en automatisering.

De huurovereenkomst van het pand aan de Schieweg loopt in december 2021 af. Avalex heeft in een vroeg stadium aangegeven dat de huurovereenkomst niet zal worden verlengd. Daarbij komt dat de huidige locatie als gevolg van de groei te beperkt is geworden. Midwaste zal in januari 2022 haar intrek nemen in een ander pand. In de begroting is rekening gehouden met de huurkosten van het nieuwe pand aan de Poortweg in Delft. Rekening houdend met schoonmaakkosten en overige huisvestingskosten is een bedrag opgenomen van € 94.000.

De kosten van de vervoermiddelen zijn vergelijkbaar met de kosten in 2021 en begroot op € 135.000.

In de marketing- en communicatiekosten (€ 50.000) zijn onder andere de kosten voor de Midwastedag, het beheer en de verdere ontwikkeling van de website, coöperatieve communicatiestrategie en de strategische bijeenkomsten en dergelijke opgenomen.

Onder diensten van derden algemeen (totaal € 120.000) vallen de diensten van de accountant, fiscalisten, juristen en ICT-specialisten (inclusief beheer en ontwikkeling VANGtool).

Daarnaast is een budget diensten derden voor specialisten en ondersteuning die meewerken aan diverse projecten en vooral de projecten die volgen uit het strategisch plan en komen hiermee uit op € 230.000 (begroting 2021: € 210.000). Onderstaand wordt de verdeling over de verschillende strategische proposities weergegeven:

Het budget voor diensten van derden ten behoeve van het regiemodel wordt in 2022 direct ten laste van RKN gebracht.

De overige bedrijfskosten (€ 163.000) bestaan uit kosten van automatisering, telefoon, kantoorkosten, contributie en abonnementen, verzekeringen, Raad van Toezicht, reis- en verblijfskosten en overige algemene kosten.

Eigen Vermogen

In de Algemene Ledenvergadering is op voorstel van het bestuur een bandbreedte vastgesteld van € 1 – € 1,5 miljoen voor de algemene reserve aan te houden. De huidige stand van de algemene reserve ad € 1.454.000 voldoet aan de door de Algemene Ledenvergadering vastgestelde kaders. Deze kaders zullen bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 in mei 2022 opnieuw worden getoetst. Gelet op de plannen die voortvloeien uit het huidige jaarplan, stelt Midwaste op voorhand voor om een budget van € 250.000 uit de algemene reserve beschikbaar te stellen voor diverse projecten in het kader van de producentenverantwoordelijkheid en mogelijk voor een in te zetten lobby-organisatie (zie onder Netwerk/lobby).

Begin 2013 heeft de Belastingdienst uitspraak gedaan inzake de vrijstelling van de vennootschapsbelasting voor Midwaste. Per 1 januari 2016 is de nieuwe wet vennootschapsbelastingplicht bij overheden ingegaan. De uiteindelijke consequenties van deze wet voor Midwaste en andere organisaties in de afvalsector zijn nog onzeker. In de begroting wordt rekening gehouden met te betalen vennootschapsbelasting over de marge(s) die behaald word(en) op de SLA’s met derden, zoals producentenorganisaties.

Variabele en vaste fee

De hoogte van de fee wordt op dezelfde wijze bepaald als in de voorgaande jaren. De kosten die betrekking hebben op activiteiten ten behoeve van RKN en Wecycle worden gedekt uit de vergoeding die Midwaste voor deze activiteiten ontvangt. De dekking van de activiteiten van grondstoffen, inkoop en projecten vindt plaats door de vaste en variabele fee.

Indien een lid niet alle afvalstromen bij Midwaste kan inbrengen, omdat deze nog elders onder contract staan, wordt bij de berekening van het aantal tonnen uitgegaan van het gemiddelde van de overige Midwaste leden.

Tabel 2: prognoses afvaltonnages 2022 per lid ten behoeve van fee vaststelling.

Fee 2022

De vaste fee ad € 40.000 per lid blijft ongewijzigd, de variabele fee blijft € 0,85 per ton (2021: € 0,85 per ton).

Tabel 3: vaste en variabele fee 2021 en 2022

Totaal komt de gemiddelde fee per lid uit op circa € 72.000 (2021: € 72.000). De fee is sinds de oprichting van de Coöperatieve Vereniging in 2009 geleidelijk aan afgenomen van € 88.000 per lid tot het huidige bedrag. In de begroting is geen rekening gehouden met eventuele fee bijdragen van nieuwe leden.

Facturatie van de fee zal plaatsvinden in twee termijnen. In het eerste kwartaal wordt de vaste fee gefactureerd en in het derde kwartaal de variabele fee.